NGƯỜI MỞ ĐƯỜNG CHO LÀNG GOLF CHUYÊN NGHIỆP
Đầu thế kỷ 20, làng golf Liên hiệp Anh chứng kiến sự thống trị của “tam đại cao thủ” gồm Harry Vardon, J.H. Taylor và James Braid. Nếu Vardon nổi danh với sáu lần đăng quang Open Championship và Taylor năm lần bước lên ngôi vương, thì James Braid không chỉ để lại dấu ấn bằng năm chức vô địch danh giá, mà còn bởi vai trò tiên phong đưa golf bước sang kỷ nguyên mới – kỷ nguyên của đổi mới, chuẩn hóa và tính chuyên nghiệp.
Sinh năm 1870 tại Earlsferry, Scotland – vùng đất được mệnh danh là “cái nôi của golf” – James Braid tiếp xúc với môn thể thao này từ khi mới bốn tuổi. Tám tuổi, ông đã giành chức vô địch giải golf của vùng, cho thấy tố chất thiên bẩm hiếm có. Thời ấy, gậy golf được làm hoàn toàn từ gỗ. Với đôi bàn tay khéo léo của một người thợ mộc, Braid vừa chơi golf vừa tự sửa chữa những cây gậy cũ để tiết kiệm chi phí. Niềm đam mê song hành giữa chơi golf và chế tác gậy đã định hình con đường sự nghiệp của ông sau này.
Năm 1893, Braid nhận lời mời làm thợ chế tác gậy cho Câu lạc bộ Quân đội và Hải quân ở London. Vừa làm việc, ông vừa thi đấu ở các giải nghiệp dư và gặt hái nhiều thành tích, đủ để quyết định chuyển sang chuyên nghiệp năm 1896, trở thành Club Pro tại Romford (Essex). Những năm đầu thi đấu chuyên nghiệp, Braid có kỹ thuật đánh xa và đánh gần xuất sắc, nhưng cú putt quyết định lại chưa đạt độ hoàn hảo. Năm 1900, ông tạo ra một đột phá khi thay thế phần đầu gậy putt bằng chất liệu nhôm thay vì gỗ – một cải tiến giúp cú putt của ông chính xác và ổn định hơn.
Chỉ một năm sau, phát minh này mang lại quả ngọt: Braid lần đầu vô địch Open Championship năm 1901. Từ đó đến năm 1910, ông bổ sung thêm bốn danh hiệu Open nữa (1905, 1906, 1908, 1910), trở thành tay golf đầu tiên trong lịch sử đoạt năm chức vô địch giải đấu này. Ngoài ra, Braid còn bốn lần vô địch Giải golf chuyên nghiệp Liên hiệp Anh và một lần đăng quang tại giải golf Pháp mở rộng.
Rút lui khỏi đấu trường đỉnh cao năm 1912, Braid gắn bó trọn đời với vị trí Club Pro tại Walton Heath, đồng thời dồn tâm huyết cho thiết kế sân golf. Trong sự nghiệp kiến trúc sân, ông đã tạo mới hoặc cải tạo hơn 200 sân khắp Liên hiệp Anh, nhiều trong số đó trở thành biểu tượng như Carnoustie, Troon, Prestwick, Ballybunion… Giới chuyên môn còn xem Braid là người khai sinh khái niệm “dogleg” – những khúc cong chiến lược trên fairway – làm thay đổi cách tiếp cận chiến thuật trong golf.
Braid là một trong những thành viên sáng lập Hiệp hội Golf Chuyên nghiệp Liên hiệp Anh (British PGA) và từng giữ chức Chủ tịch tổ chức này. Ông cũng là tác giả cuốn “Advanced Golf” – tác phẩm kinh điển trong giới golf. Dù mắc chứng sợ máy bay và say sóng khiến ông không thể tới Mỹ làm việc, tầm ảnh hưởng của Braid vẫn lan tỏa mạnh mẽ. Ông góp phần định hình golf như một môn thể thao chuyên nghiệp, chuẩn hóa về kỹ thuật, thiết bị và luật lệ, đặt nền móng cho sự phát triển toàn cầu của bộ môn này.
James Braid qua đời năm 1950, để lại một di sản đồ sộ cả trong thi đấu, thiết kế sân golf và phát triển tính chuyên nghiệp. Ông không chỉ là nhà vô địch với năm danh hiệu Open, mà còn là nhà cải cách, kiến trúc sư và người truyền cảm hứng – một “người mở đường” thực thụ của golf hiện đại.